Pozicioniranje Srpske pravoslavne crkve i Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta prema studentskim protestima (2024/2025): hronologija tumačenja društvenih kretanja

Vujadinović, Njegoš (2026) Pozicioniranje Srpske pravoslavne crkve i Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta prema studentskim protestima (2024/2025): hronologija tumačenja društvenih kretanja. In: Studentski protesti 2024/25: BloKADA, ako ne SADA? Zbornik radova sa nacionalne naučne konferencije. Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet, Institut za sociološka istraživanja, Beograd, pp. 147-167. ISBN 978-86-6427-405-0

Text Studentski protesti 2024-2025 BloKADA ako ne SADA.pdf - Published Version Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial No Derivatives. Download (2MB)

Abstract

U radu je korišćena teorija simboličkih granica Mišel Lamon (Michèle Lamont), uz pozive na autore/ke poput Pjera Burdijea (Pierre Bourdieu), Čarlsa Tejlora (Charles Taylor), Ernsta Lakloa i Šantal Muf (Ernst Laclau & Chantal Mouffe), kako bi se ispitala uloga Srpske pravoslavne crkve (SPC) i Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta Univerziteta u Beogradu (PBF) u oblikovanju javnog diskursa o studentskim protestima i blokadama u Srbiji 2024–2025. godine. Kroz ovaj okvir, koji pokazuje kako institucije na osnovu moralnih, kulturnih i istorijskih kriterijuma konstruišu granice između „mi“ i „oni“, u radu se rasvjetljavaju načini na koje akteri (crkveni klir i profesori teologije) artikulišu proteste kao prijetnju društvenom poretku, tradiciji i nacionalnom jedinstvu. Metodološki pristup je zasnovan na kritičkoj diskursnoj analizi zvaničnih govora, medijskih nastupa i teoloških tekstova. U radu su istaknuta tri međusobno povezana mehanizma: prvi otkriva kako se protesti označavaju kao narušavanje poslušnosti i stabilnosti, gdje se gest otpora proglašava pokušajem potkopavanja crkvenog autoriteta i društvenog mira; drugi pokazuje kako se državni politički narativi preuzimaju, prilagođavaju i upotrebljavaju u teološkim argumentima da bi se potvrdile ekskluzivne pozicije SPC i PBF, a treći se ogleda u samopozicioniranju SPC i PBF kao neospornih čuvara tradicije narodno-crkvenog identiteta. Značaj rada leži u pružanju empirijskog uvida u krizu SPC i PBF u susretu sa građanskim aktivizmom i upozoravanju na dugoročne rizike od instrumentalizacije simboličkih granica u službi održavanja vlasti, kao i za kritičku samorefleksiju teološkog diskursa u postautoritarnim promjenama, što može unaprijediti autentičnost i inkluzivnost javne sfere u religijskim zajednicama.

Actions (login required)

View Item